Khudurukuni Osha (ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା)
The Unique Festival of Unmarried Girls in Odisha (ଓଡ଼ିଶାର ଅବିବାହିତା ଝିଅମାନଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ପର୍ବ)
FESTIVALS
Bishwanath
English Version
Khudurukuni Osha – The Unique Festival of Unmarried Girls in Odisha
Khudurukuni Osha is one of the most unique and traditional festivals of Odisha, specially celebrated by unmarried girls. It is a beautiful blend of devotion, folklore, and the hopes of young women. The festival is dedicated to Goddess Mangala and is deeply connected with the famous Odia folk story of Ta’poi.
When is Khudurukuni Osha celebrated?
Khudurukuni Osha is observed during the month of Bhadrava (August–September), especially on Sundays. Unmarried girls perform this Osha for several consecutive Sundays, with the main rituals falling in the Bhadrava month. In 2026, it will be celebrated according to the traditional Odia Panjika.
Significance of Khudurukuni Osha: The festival is mainly observed by unmarried girls who pray to Goddess Mangala for the well-being of their brothers and for a bright future. The word “Khudurukuni” refers to a girl who eats the leftover dry rice (khuda) – a reference to the suffering of Ta’poi in the popular folk tale.
Through this Osha, girls remember the story of Ta’poi, who faced great hardship but was finally protected by the grace of Goddess Mangala. The festival teaches patience, devotion, and faith in the Divine Mother.
The Story of Ta’poi: According to the famous Odia folk story, Ta’poi was the beloved youngest sister of seven brothers. After her brothers went for trade, her sisters-in-law tortured her and forced her to eat leftover rice. Despite her suffering, Ta’poi continued to worship Goddess Mangala with full devotion. Pleased with her faith, the Goddess blessed her and reunited her with her brothers. This story is the heart of Khudurukuni Osha.
Rituals and Traditions
Unmarried girls wake up early and take a holy bath.
They wear clean clothes and gather in groups.
They worship Goddess Mangala with flowers, Bel leaves, and special offerings.
The main offering is Khuda (broken rice) and simple food items.
Girls sing traditional songs related to Ta’poi and Goddess Mangala.
They listen to or recite the story of Ta’poi during the puja.
The Osha is usually performed near a river, pond, or under a tree.
Spiritual Importance: Khudurukuni Osha is a festival of pure devotion and sisterly love. Girls pray for the long life and prosperity of their brothers and seek the blessings of Goddess Mangala for strength and a good future. It also strengthens the bond among young girls as they perform the rituals together.
How People Celebrate: In villages and towns across Odisha, groups of girls can be seen performing the Osha with great sincerity. The atmosphere is filled with traditional songs, devotion, and the spirit of sisterhood. In many places, the story of Ta’poi is narrated in a very emotional and engaging manner.
Interesting Facts
Khudurukuni Osha is unique to Odisha and is rarely found in other states.
It is one of the few festivals exclusively observed by unmarried girls.
The story of Ta’poi is one of the most popular folk tales in Odia culture.
The festival highlights the values of patience, faith, and family bonding.
Khudurukuni Osha is a beautiful expression of Odisha’s rich folk tradition and the deep faith of young girls. It keeps alive the timeless story of Ta’poi and the grace of Goddess Mangala.
Jai Maa Mangala!
Odia Version
ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା – ଓଡ଼ିଶାର ଅବିବାହିତା ଝିଅମାନଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ପର୍ବ
ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟତମ ଅନନ୍ୟ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ପର୍ବ, ଯାହା ବିଶେଷ ଭାବେ ଅବିବାହିତା ଝିଅମାନେ ପାଳନ କରନ୍ତି। ଏହା ଭକ୍ତି, ଲୋକକାହାଣୀ ଓ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ଆଶାର ଏକ ସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ରଣ। ଏହି ପର୍ବ ମା’ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକକାହାଣୀ ତା’ପୋଇ ସହିତ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ।
ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା କେବେ ପାଳିତ ହୁଏ?
ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା ଭାଦ୍ରବ ମାସରେ (ଅଗଷ୍ଟ–ସେପ୍ଟେମ୍ବର), ବିଶେଷକରି ରବିବାର ଦିନ ପାଳିତ ହୁଏ। ଅବିବାହିତା ଝିଅମାନେ ଏହି ଓଷା ଧାରାବାହିକ କିଛି ରବିବାର ଧରି କରନ୍ତି। ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଏହା ଓଡ଼ିଆ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ ପାଳିତ ହେବ।
ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷାର ମହତ୍ତ୍ୱ: ଏହି ପର୍ବ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅବିବାହିତା ଝିଅମାନେ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ନିଜର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ମା’ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। “ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ” ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସେହି ଝିଅ ଯିଏ ଖୁଦା (ଶୁଖିଲା ଭାତ) ଖାଏ – ଏହା ତା’ପୋଇର କଷ୍ଟକୁ ସୂଚିତ କରେ।
ଏହି ଓଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଝିଅମାନେ ତା’ପୋଇର କାହାଣୀକୁ ମନେ ପକାନ୍ତି, ଯିଏ ବହୁତ କଷ୍ଟ ସହିଲେ ମଧ୍ୟ ମା’ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କ କୃପାରେ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ। ଏହି ପର୍ବ ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଭକ୍ତି ଓ ଦିବ୍ୟ ମାତାଙ୍କ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସର ଶିକ୍ଷା ଦିଏ।
ତା’ପୋଇର କାହାଣୀ: ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକକାହାଣୀ ଅନୁସାରେ, ତା’ପୋଇ ସାତ ଭାଇଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସାନ ଭଉଣୀ ଥିଲେ। ଭାଇମାନେ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଗଲା ପରେ ତାଙ୍କ ଭାଉଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଖୁଦା ଖାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ। ତଥାପି ତା’ପୋଇ ମା’ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ମା’ ମଙ୍ଗଳା ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳନ କରାଇଥିଲେ। ଏହି କାହାଣୀ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷାର ମୂଳ ଭିତ୍ତି।
ନୀତି ଓ ପରମ୍ପରା
ଅବିବାହିତା ଝିଅମାନେ ସକାଳୁ ଉଠି ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରନ୍ତି।
ସେମାନେ ସଫା ଲୁଗା ପିନ୍ଧି ଦଳବଦ୍ଧ ହୋଇ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି।
ମା’ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ଫୁଲ, ବେଲ ପତ୍ର ଓ ବିଶେଷ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରି ପୂଜା କରନ୍ତି।
ମୁଖ୍ୟ ଭୋଗ ହେଉଛି ଖୁଦା (ଭଙ୍ଗା ଚାଉଳ) ଓ ସାଧାରଣ ଖାଦ୍ୟ।
ଝିଅମାନେ ତା’ପୋଇ ଓ ମା’ ମଙ୍ଗଳା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପାରମ୍ପରିକ ଗୀତ ଗାଆନ୍ତି।
ପୂଜା ସମୟରେ ତା’ପୋଇର କାହାଣୀ ଶୁଣନ୍ତି ବା ପଢ଼ନ୍ତି।
ଏହି ଓଷା ସାଧାରଣତଃ ନଦୀ, ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ଗଛ ତଳେ କରାଯାଏ।
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ: ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା ହେଉଛି ବିଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତି ଓ ଭାଇ-ଭଉଣୀ ସ୍ନେହର ପର୍ବ। ଝିଅମାନେ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି ଏବଂ ମା’ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କ ଠାରୁ ଶକ୍ତି ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତର ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗନ୍ତି।
ଲୋକେ କିପରି ପାଳନ କରନ୍ତି: ଓଡ଼ିଶାର ଗାଁ ଓ ସହରରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ଦଳ ଏହି ଓଷାକୁ ବହୁତ ଆନ୍ତରିକତାର ସହିତ ପାଳନ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ। ପାରମ୍ପରିକ ଗୀତ, ଭକ୍ତି ଓ ସହୋଦରୀ ଭାବରେ ପରିବେଶ ଭରିଯାଏ। ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ତା’ପୋଇର କାହାଣୀକୁ ବହୁତ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହାଯାଏ।
କିଛି ଆକର୍ଷଣୀୟ ତଥ୍ୟ
ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା କେବଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ପାଳିତ ହୁଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ଏହା କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖାଯାଏ।
ଏହା ହେଉଛି ସେହି କିଛି ପର୍ବ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯାହା କେବଳ ଅବିବାହିତା ଝିଅମାନେ ପାଳନ କରନ୍ତି।
ତା’ପୋଇର କାହାଣୀ ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିର ଅନ୍ୟତମ ଲୋକପ୍ରିୟ କାହାଣୀ।
ଏହି ପର୍ବ ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପାରିବାରିକ ବନ୍ଧନର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଉଜାଗର କରେ।
ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା ଓଡ଼ିଶାର ସମୃଦ୍ଧ ଲୋକ ପରମ୍ପରା ଓ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ଗଭୀର ବିଶ୍ୱାସର ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରକାଶ। ଏହା ତା’ପୋଇର କାଳଜୟୀ କାହାଣୀ ଓ ମା’ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କ କୃପାକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖେ। ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ! ଜୟ ମା’ ମଙ୍ଗଳା!
Reach us for calendar details or feedback.
© 2026 Jagakaliapanjika.com. All rights reserved.
Subscribe for new updates